Als crisisadviseur en regelmatig bezoeker van Pukkelpop geef ik in dit artikel mijn ervaringen en enkele ideeën mee over de crisiscommunicatie rond de Pukkelpopramp in augustus 2011.
Eerst nog even meegeven dat bij elke ramp de eerste bezorgdheid moet liggen bij crisisinterventie, hulpverlening en evacuatie. Mensen moeten verzorgd en opgevangen worden, erger moet voorkomen worden. Samen met de hulpdiensten en overheden leverde de organisatie van Pukkelpop uitstekend werk om de evacuatie vlot te laten verlopen en de slachtoffers de nodige hulp te bieden.
Eerste uren: online verslaggeving
Het eerste nieuws kwam ik te weten via een vriendin die het op de radio had gehoord. Mijn reactie die avond was dezelfde als honderdduizenden mensen: ongerustheid over vrienden en familie. Verbijsterd opende ik Tweetdeck(een monitoring app voor sociale netwerken). Online was er al een stroom van verslaggeving op gang gekomen met reacties, oproepen, nieuwsflashes en de eerste beelden. De tegenstrijdige berichten omtrent het aantal slachtoffers baarden iedereen zorgen. Bij De Standaard was er sprake van 7 doden, terwijl er mensen op het terrein tweetten over zeker 24 doden.
Op vraag van Universiteit Antwerpen namen de crisisadviseurs van PM over enkele veelbesproken onderwerpen een filmpje op voor gebruik in de lessen rond crisiscommunicatie.
Elke zichzelf respecterende organisatie houdt regelmatig evacuatieoefeningen. Zo worden medewerkers voorbereid op aanwezige risico’s en worden de juiste reflexen aangeleerd. Door de evacuatieoefening regelmatig te herhalen, hopen de preventiemanagers dat mensen bij het uitbreken van een echte calamiteit de juiste reflexen gebruiken. Zo worden er levens gered.
In een interview met Toby Thompson geeft Hugo tekst en uitleg bij zijn doctoraatsonderzoek over de relatie tussen risicocommunicatie en risicoperceptie. Hugo volgt sinds 2009 een Executive Doctorate (DBA) aan Cranfield University, School of Management (UK).
Op 10 februari 2009 ging in Nederland de publiekscampagne ‘Prik en bescherm: voorkom baarmoederhalskanker’ van start, gericht op meisjes tussen de 12 en 15 jaar. Naar schatting zouden bijna 400.000 meisjes zich moeten laten inenten.
Dr. Jan M. Gutteling en dr. Ellen Giebels, van de universiteit Twente, lanceren een nieuwsbrief die zich focust op sociale en gedragswetenschappen inzake conflict, risico en veiligheid. Dit zowel in publieke als private sectoren.
15 februari 2010, 08u28: op de lijn Quiévrain – Luik zou een stoptrein door een groen licht rijden dat eigenlijk rood had moeten zijn. Op hetzelfde moment komt op hetzelfde spoor de trein vanuit Leuven naar ’s-Gravenbrakel aan vanuit tegenovergestelde richting. De treinen rijden frontaal op elkaar in. De ravage is enorm. Er wordt meteen gesproken over 20 doden en tal van gewonden. Het treinverkeer rond de plaats van de ramp valt volledig stil, alsook het verkeer naar Frankrijk en Groot-Brittannië. In de loop van de dag bezoeken koning Albert II en premier Leterme de plaats van de ramp.
Een kort verloop van de onlinemonitoring leert ons enkele zaken omtrent de communicatie.
Op 28 januari 2010 meldden Het Nieuwsblad en De Standaard dat de Belgische militairen in Kaboel “niet alleen bewakers zijn van de veiligheid, maar blijkbaar ook van een bepaalde ‘waarheid’”. Naar aanleiding van een bezoek van politici en journalisten aan de basis, zou de legerwoordvoerster een mail gestuurd hebben met richtlijnen voor contacten met de pers over de geplande herstructurering. De dag van de publicatie van de krantenartikels waren de woordvoerders van het leger en de minister van Defensie niet bereikbaar voor commentaar. Hierdoor bevatten deze enkel de mening van de vakbonden en de journalist in kwestie en was de teneur vrij hard. Pas de volgende dag kwam er een reactie van de woordvoerster die aangaf dat ze de mail “enkel had verstuurd omdat enkele soldaten om advies hadden gevraagd. Bovendien was een deel van de mail weggehaald waardoor het leek alsof ik de militairen een verplichting opleg.” Maar intussen was het kwaad in de media – en dus bij de publieke opinie – al geschied.
